ستلایت چگونه کار می کند: انواع ستلایت

بسم الله الرحمن الرحیم

ستلایت چگونه کار می کند؟

بخش چهارم: انواع ستلایت

 از روی زمین، ستلایت ها شاید خیلی مشابه به نظر بیایند، مکعب یا استوانه هایی درخشان که با پنل های خورشیدی تزیین شده‌اند. ولی اگر از نزدیکتر یعنی از فضا به آن‌ها نگاه کنیم، این اجسام قیمتی نظر به مسیر حرکت، جهت و ارتفاع شان متفاوت عمل میکنند. به همین دلیل دسته بندی ستلایت ها کار آسانی نیست. یک راه حل برای دسته بندی آن‌ها در نظر گرفتن نوعیت مدارشان بدور سیاره هدف که عموما زمین است، می‌باشد. از قسمت اول این را می‌دانید که عموما دو نوع مدار وجود دارد:‌دایروی و بیضوی. بعضی از ستلایت ها در اوایل دارای مداری بیضوی شکل می‌باشند که بعداً به کمک راکت های جاسازی شده در ستلایت مدارشان به مرور زمان به شکل دایره در میاید.  ولی تعدادی از آن‌ها به صورت دایمی همین مسیر بیضوی را طی می‌کنند که بنام مدار مولنیا نیز یاد میشود. ستلایت های که این مدار را طی می‌کنند، جهت حرکت شان از طرف شمال به جنوب زمین بوده که از بالای هر دو قطب زمین می گذرند. آن‌ها فاصله بین هر دو قطب را در ظرف 12 ساعت تکمیل می‌کنند.

تصویری از مدار مولنیا

 یک نوع دیگر از ستلایت ها که بنام ستلایت های قطب-محور یاد می‌شوند، همین مسیر بین دو قطب را طی می‌کنند با این فرق که مدار آن‌ها بجای بیضوی، دایروی شکل می‌باشد. این مدار موقعیت ثابتی در فضا داشته در حالیکه زمین دارای حرکت وضعی می‌باشد. به همین دلیل ستلایت های موجود در این مدار می‌توانند تمام نقاط زمین را تحت پوشش خود قرار دهند. ازین پوشش عالی برای ستلایت های که در زمینه نقشه و عکس برداری کار می‌کنند، استفاده می‌شود. همچنان یک شبکه جهانی از ستلایت های هواشناسی درین مدار قرار دارد که می‌توانند تمام نقاط اتموسفیر زمین را در ظرف 12 ساعت تحت بررسی قرار دهند.

 

 تصویری از مدار قطب-محور

 ما می‌توانیم ستلایت ها را از نگاه ارتفاع شان از سطح زمین نیز دسته بندی کنیم. ازین لحاظ ستلایت ها به سه گروپ تقسیم می شوند:

•  مدار تحتانی: ستلایت هایی درین دسته قرار می‌گیرند که فاصله شان با زمین بین 180 تا 2000 کیلومتر باشد. این دسته از ستلایت ها عموما به منظور مشاهده زمین، امور نظامی و جمع آوری اطلاعات هواشناسی استفاده میشود.
• مدار میانی: ستلایت های مشمول درین گروپ فاصله‌ای بین 2000 تا 36000 کیلومتر را با سطح زمین دارند. معمولاً ازین ستلایت ها برای جهت یابی توسط سیستم GPS استفاده میشود.
• مدار فوقانی: ستلایت هایی شامل این نوع اند که فاصله آن‌ها با سطح زمین بیشتر از 36000 کیلومتر باشد. سرعت حرکت این نوع ستلایت ها طوری عیار می‌شود که با حرکت وضعی زمین تطابق داشته باشد تا همیشه ستلایت روی یک نقطه از کره خاکی تمرکز داشته باشد. زیادتر این ستلایت ها در مدار بالای خط استوا قرار دارند که باعث ازدحام درین مدار شده است. از ستلایت های این دسته برای انتقال امواج تلویزینی و ارتباطات استفاده می‌شود.

 آخرین راه برای گروپ بندی ستلایت ها در نظر گرفتن این است که آن‌ها به کدام طرف نگاه می‌کنند. اکثریت وسایلی که در چند دهه اخیر به فضا پرتاب شده‌اند به زمین نگاه می‌کنند. این دسته از ستلایت ها دارای کمره و دیگر تجهیزات پیشرفته می‌باشند که به آن‌ها این توان را میدهد که زمین را با طول موج‌های مختلف نوری بررسی کنند. این یعنی لذت بردن از تصاویری دیدنی گرفته شده توسط امواج مادون سرخ و ماورای بنفش از زمینی که هر لحظه در حال تغییر می‌باشد. در آن طرف تعداد کمی از ستلایت ها چشم به فضای نا متناهی دوختند تا نمای جادویی از ستاره ها، سیارات و کهکشان ها را شکار کنند. بعضی اوقات ازین تصاویر برای پیدا کردن ستارک ها و شهاب سنگ‌هایی که به طرف زمین در حرکت بوده و امکان تصادم آن با سیاره ما می‌رود، استفاده میشود.

منبع: How Satellites Work, howstuffworks